Bàn chân bẹt ở trẻ em là gì?
Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc ở lòng bàn chân thấp hoặc chưa biểu hiện rõ, khiến phần giữa bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn khi trẻ đứng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời và không phải trường hợp nào cũng được xem là bệnh lý.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, vòm chân thường chưa hoàn thiện do hệ thống xương, cơ, dây chằng và các mô nâng đỡ vẫn đang phát triển. Lớp mô mềm dưới lòng bàn chân cũng khiến bàn chân trông phẳng hơn thực tế. Khi trẻ lớn dần, cấu trúc bàn chân và khả năng kiểm soát vận động tiếp tục hoàn thiện, vòm chân có thể trở nên rõ hơn.
Do đó, cha mẹ không nên chỉ dựa vào hình dạng bàn chân để kết luận trẻ cần điều trị. Điều đáng quan tâm hơn là bàn chân bẹt có gây đau, ảnh hưởng đến dáng đi, khả năng giữ thăng bằng hoặc hạn chế các hoạt động hằng ngày hay không.
Đặc điểm của bàn chân bẹt mềm linh hoạt
Bàn chân bẹt mềm linh hoạt là dạng thường gặp ở trẻ. Khi đứng và chịu trọng lượng cơ thể, vòm bàn chân có thể hạ thấp hoặc gần như biến mất. Tuy nhiên, khi trẻ ngồi, nằm hoặc nhón gót, vòm chân có thể xuất hiện trở lại.
Cha mẹ có thể quan sát một số biểu hiện như lòng bàn chân áp sát mặt đất khi đứng, gót chân hơi nghiêng ra ngoài hoặc trục bàn chân có xu hướng lệch. Một số trẻ có thể đi đứng thiếu vững, dễ vấp khi chạy nhảy hoặc nhanh mỏi sau khi vận động trong thời gian dài.
Không phải tất cả những biểu hiện trên đều đồng nghĩa với bệnh lý. Tuy nhiên, nếu trẻ thường xuyên đau lòng bàn chân, cổ chân, cẳng chân, giảm khả năng vận động hoặc có dáng đi bất thường kéo dài, nên đưa trẻ đi đánh giá để xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng.
Vì sao phục hồi chức năng có thể cần thiết?
Bàn chân là bộ phận chịu tải trực tiếp và tham gia quan trọng vào việc hấp thụ lực, giữ thăng bằng cũng như tạo lực đẩy khi đi và chạy. Khi vòm chân hạ thấp kèm theo kiểm soát vận động kém, cách phân bố lực trên bàn chân có thể thay đổi.
Trong một số trường hợp có triệu chứng, trẻ có thể phải sử dụng các nhóm cơ ở bàn chân, cổ chân và cẳng chân nhiều hơn để duy trì sự ổn định. Điều này có thể dẫn đến cảm giác mỏi hoặc khó chịu khi vận động kéo dài.
Phục hồi chức năng không nhất thiết nhằm mục tiêu làm cho vòm chân trở nên cao hơn về hình thái. Mục tiêu quan trọng hơn là cải thiện sức mạnh cơ, khả năng kiểm soát bàn chân, sự ổn định của cổ chân, thăng bằng và hiệu quả vận động. Chương trình tập cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng trẻ.
Những bài tập có thể hỗ trợ bàn chân
Tùy độ tuổi và khả năng vận động, trẻ có thể được hướng dẫn các bài tập tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân. Nhón gót, giữ tư thế bằng mũi chân, đi bằng gót chân hoặc thực hiện các động tác kiểm soát bàn chân là những hoạt động có thể được sử dụng trong chương trình tập luyện phù hợp.
Một số bài tập khác tập trung vào khả năng vận động của các ngón chân, chẳng hạn dùng ngón chân để nhặt và di chuyển những vật nhẹ hoặc thực hiện động tác co, duỗi ngón chân có kiểm soát. Các hoạt động giữ thăng bằng cũng có thể giúp trẻ cải thiện khả năng kiểm soát tư thế và phối hợp vận động.
Điều quan trọng là bài tập phải được thực hiện đúng kỹ thuật và phù hợp với khả năng của trẻ. Không nên ép trẻ tập quá sức hoặc kéo dài thời gian luyện tập khi xuất hiện đau.
Cha mẹ cần theo dõi trẻ trong quá trình tập luyện
Hiệu quả phục hồi chức năng phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ bàn chân bẹt, triệu chứng và khả năng vận động của từng trẻ. Vì vậy, cha mẹ không nên tự áp dụng một chương trình giống nhau cho tất cả trường hợp.
Trong quá trình theo dõi, cần chú ý đến dáng đi, khả năng chạy nhảy, mức độ mỏi chân, tình trạng đau và khả năng giữ thăng bằng. Nếu trẻ xuất hiện đau kéo dài, sưng, hạn chế vận động, thường xuyên mất thăng bằng hoặc dáng đi ngày càng bất thường, nên được đánh giá lại.
Với bàn chân bẹt mềm linh hoạt không gây đau và không ảnh hưởng đáng kể đến chức năng, trẻ thường có thể tiếp tục được theo dõi trong quá trình phát triển. Khi xuất hiện triệu chứng hoặc hạn chế vận động, việc đánh giá sớm và lựa chọn bài tập phù hợp có thể hỗ trợ chức năng bàn chân, khả năng vận động và sự phát triển thể chất của trẻ một cách an toàn.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chống bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.